Τα πάντα για το χωριό!

εφημερίδες \ περιοδικά
βιβλία
τηλεόραση

Ζωγραφική

Φωτογραφία

Forget me not!

αναμνήσεις

Σύνδεσμοι

σερφάρισμα στο... νησί

Ο τοπικός Τύπος για το χωριό (επιλογές 2)

«Από την Πρωτομαγιά του '93 η είσοδος του γραφικού χωριού Βωλάξ και η θαυμάσια πλατεία της ομόρφηναν ακόμα περισσότερο. Ένα μαγαζί στολίδι –στην κυριολεξία– που ομορφαίνει όχι μόνο τον Βωλάξ αλλά ολόκληρη την Τήνο. Καφέ-μπαρ, εστιατόριο "Η Βωλάξ" το επιγράφει ο Ιάκωβος Αντωνίου Φιλιππούσης και υπόσχεται μια άριστη κουζίνα, σ' ένα πανέμορφο τοπίο, με ευρωπαϊκή καθαριότητα και τιμές έπληξη. Ευχόμαστε καλές δουλειές.

Υστερόγραφο: Η δημοπρασία που αναμένονταν να γίνει στις αρχές Αυγούστου για την ασφαλτόστρωση του δρόμου θα λύσει ένα μεγάλο πρόβλημα μετάβασης Ι.Χ. και πούλμαν με ασφάλεια».
Τηνιακή Φωνή, φ.54-55, Ιούλιος-Αύγουστος 1993

«Στις 17 Ιουλίου τελέστηκε το λεγάτο στην εκκλησία της Αγ. Μαρίνας. Έναν μήνα πριν, στις 21 Ιουνίου, πέθανε στην Αθήνα και κηδεύτηκε στην ενορία μας ο Γεώργιος Πιπέρης, σε ηλικία 73 ετών. Συλλυπούμαστε τους οικείους του και ευχόμαστε την αιώνια ανάπαυση της ψυχής του».
Τηνιακά Μηνύματα, φ.191, Καλοκαίρι 1995

«Ο εφημέριος π. Γ. Ανδριώτης, με δική του πρωτοβουλία, εγκατέστησε θέρμανση στην εκκλησία [(σσ. ηλεκτρικά καλοριφέρ λαδιού]. Μια σπουδαία χειρονομία φιλανθρωπίας, κυρίως στους ηλικιωμένους, που θα νιώθουν στις τελετές τη θαλπωρή του Θείου Λόγου στην καρδιά τους και τη ζέστη στο σώμα τους

Ακόμη, στις 27.01.1996 έγινε ο χορός του Συλλόγου στο "Νέο Παλατάκι", με τους αδελφούς Κατσάμπα, με μεγάλη επιτυχία και προσέλευση μελών και φίλων [...]».
Τηνιακή Φωνή, φ.86, Μάρτιος 1996

«"Η καλαθοπλεκτική στη Βωλάξ, 22.08.1997, στο θέατρο του χωριού", έγραψε η πρόσκληση που πήραμε. Εγώ πηγαίνοντας, αναρωτιόμουν "ποιο είναι αυτό το θέατρο, πού βρίσκεται, πως ξεφύτρωσε". Η περιέργεια μ' έτρωγε. Τελικά, ψάχνοντας, πήρα τις πληροφορίες που ήθελα και εντυπωσιάστηκα. Το θέατρο βρίσκεται κοντά στον οικισμό. Οι κάτοικοι της κοινότητας ξεκίνησαν από το μηδέν. Με την βοήθεια του Συλλόγου και της Κοινότητας, έφτιαξαν ένα στολίδι για την Τήνο. Καλαίσθητο θέατρο, κτισμένο με πέτρα και μάρμαρο, που θα βοηθήσει στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού. Έχουν ξοδευτεί 9 εκ. δρχ. και το κράτος δεν έχει δώσει δεκάρα τσακιστή.

Η εκδήλωση έδειξε το ταλέντο και την δεξιοτεχνία των βωλαξιανών καλαθοπλεκτών. Μια τέχνη που κινδυνεύει να χαθεί άμα εκλείψει αυτή η φουρνιά καλαθοπλεκτών. Το Επαρχείο πρέπει να επιδοτήσει σεμινάρια καλαθοπλεκτικής για όσους νέους ενδιαφέρονται, με δασκάλους τους πλέκτες από την Βωλάξ. Αξίζει τον κόπο, μήπως οι νεώτεροι παρακινηθούν και αντιδράσουν. Οι κάτοικοι του Βώλακα μάς έδειξαν πως συνεχίζουν την παράδοση, μας έμαθαν να αγαπάμε τη φύση και τη ζωή».
Η Οφιούσα φ.31, περίοδος β', Σεπτέμβριος 1997

«Έξι φορές συνεδρίασε το Δημοτικό Συμβούλιο τον Φεβρουάριο· πολλά τα προβλήματα, αλλά μεγάλη όρεξη και διάθεση για εργασία. [...] Ως αναπτυξιακή πρόταση κατατέθηκε –από κοινού με τον Δήμο Εξωμβούργου– η αποκατάσταση, ανάπλαση και τουριστική αξιοποίηση πέντε αγροτικών διαδρομών που καταλήγουν [...] στο Αγάπη και το Βωλάξ.

Έργο Γ' Προτεραιότητας, αριθ. 11: Διάνοιξη - Ασφαλτόστρωση δρόμου Βωλάξ - Αγάπης

Προβλέπεται, ακόμη, δημιουργία κέντρων τυποποίησης τοπικών προϊόντων, αξιοποίηση των παραδοσιακών επαγγελμάτων: του χτίστη πέτρας, του καλαθοπλέκτη, του μαρμαρά, κ.λπ. Η πρόταση υποστηρίχθηκε από τους δύο Δημάρχους ατο Αναπτυξιακό Συνέδριο της Κω και έτυχε της επιδοκιμασίας του κ. Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας τόσο για την έμπνευσή της, όσο και για τη διαδημοτική της διάσταση. Για το τελευταίο ζήτησε από το Συνέδριο να χειροκροτήσει [με bold γράμματα] τους δύο δημάρχους, πράγμα το οποίο έγινε». [σσ. όταν η μία πολιτική παράταξη χειροκροτεί...]
Τηνιακή Φωνή, φ.120 (208), Μάρτιος 1999

[...οι άλλες πολιτικές παρατάξεις διαμαρτύρονται:] «Η φωτογραφία είναι από το μονοπάτι Βωλάξ-Αγάπη. Όπως βλέπετε οι μπουλντόζες έκαναν και πάλι το θαύμα τους. Κι ας περιλαμβάνεται το μονοπάτι στις πολιτιστικές διαδρομές. Κι ας βρίσκεται σε περιοχή απόλυτης προστασίας λόγω των βραχωδών σχηματισμών της περιοχής. Μονοπάτι ήταν... Έτσι, παιδιά, να μη μείνει τίποτα!
Τηνιακή Ενδοχώρα, έτος 2ο, Μάιος 2004

«Παρελθόν αποτελεί ένα από τα ομορφότερα μονοπάτια του νησιού, στη δυτική έξοδο του Βωλάξ. Κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, το καλντερίμι που για αιώνες εξυπηρετούσε την ενδοεπικοινωνία των χωριών, ισοπεδώθηκε και μετατράπηκε σε χωματόδρομο...»
Η Οφιούσα φ.105, περίοδος β', Ιούνιος 2004

«O βουλευτής του ΣYN Aλ. Αλαβάνος, κατέθεσε ερώτηση προς τους Υπουργούς Πολιτισμού, Αιγαίου και ΠΕΧΩΔΕ για την καταστροφή παραδοσιακού μονοπατιού στην Τήνο [...] ενώ έκανε την ακόλουθη δήλωση: "Η περιοχή γύρω από το χωριό Βωλάξ είναι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους με τους τεράστιους βράχους γρανίτη που έχουν πάρει σφαιρικό σχήμα οπό τη διάβρωση. Το μεσαιωνικό μονοπάτι που κατηφόριζε από το χωριό Βωλάξ στο χωριό Αγαπή ήταν λαξεμένο στους γιγαντιαίους βράχους, είχε καλντερίμι, αποτελούσε μια από τις πιο γραφικές περιπατητικές διαδρομές στο χώρο των Κυκλάδων, και τα ίχνη του ενδεχομένως χάνονταν στην ομηρική εποχή. Αποτελούσε ένα μοναδικό πολιτιστικό κειμήλιο που άξιζε τον δικό μας σεβασμό, ανάλογο με αυτόν που έδειχναν οι Γερμανοί και άλλοι επισκέπτες, που έρχονταν στην Τήνο για να διαβούν το πολυδαίδαλο δίκτυο μεσαιωνικών δρόμων εφοδιασμένοι με ευρωπαϊκούς πεζοπορικούς χάρτες που αντίστοιχους, δυστυχώς, δεν διαθέτει η ελληνική Πολιτεία. Αυτό το μονοπάτι ισοπεδώθηκε αυθαίρετα και μετατράπηκε σε χωματόδρομο.

Oυσιαστικά, πρόκειται για "αρχαιοκαπηλία". Κλέβονται τα ίχνη της ιστορίας από το φυσικό περιβάλλον με τον ίδιο τρόπο που κλέβεται ένα γλυπτό από ένα μουσείο. Η διαφορά είναι ότι το γλυπτό μπορεί να ξαναβρεθεί, το μονοπάτι δεν μπορεί να ξαναγίνει"».
Άποψη - Δεκαπενθήμερη Εφημερίδα της Σύρου, φ.125, Παρασκευή 9.07.2004

«Μας κάνει εντύπωση πως όταν άνοιξε ο καταστροφικός αγροτικός δρόμος Φαλατάδου – Κακιάς Σκάλας (μέσα από τα ίδια περίφημα στρογγυλά βράχια, κατά μήκος του Πετριάδου), δεν γράφτηκε τίποτα από τους δημοσιογράφους της Οφιούσας! Είναι φυσικό: ο κ. Αλαβάνος κατάγεται από το χωριό του Φαλατάδου [...] Μόλις έγινε ένα έργο υπερβολικά μικρότερης κλίμακας στο χωριό Βωλάξ, έπεσαν να τους φάνε «για την καταστροφή του φυσικού κάλλους»! Οι φωνές συνεχίζουν να είναι επιλεκτικές [...] Περιττό να πούμε ότι το "αυθεντικό" μονοπάτι που οδηγούσε στο Αγάπη, βρίσκεται σε άλλο σημείο! Ας ρωτήσουν τους γεροντότερους και θα τους το δείξουν...»
απόσπασμα απάντησης (Σεπτέμβριος 2004) στην εφημ. Οφιούσα φ.105

«Με την παρουσία του καθολικού Επισκόπου Τήνου κ. Νικολάου έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ιερέα Δον Γιώργη Φυρίγου, την Κυριακή 19 Νοέμβρη στη Βωλάξ. Ο δραστήριος σύλλογος του χωριού τίμησε έτσι τον αείμνηστο ιερέα, γόνο της Βωλάξ, που διακρίθηκε τόσο για την προσήλωση του στα ιερατικά καθήκοντα, όσο και την φιλανθρωπία, την κοινωνική αρωγή και την πνευματική ανύψωση των συνανθρώπων του.

Υπήρξε ευρύ, ανήσυχο, οξυδερκές πνεύμα, που χαρακτήρισε την εποχή του με τα πνευματώση ανέκδοτά του, τις εύστοχες απαντήσεις του και τα ευφυολογήματά του. Οι παλαιότεροι μάλιστα τουν θυμούνται με νοσταλγία και συγκίνηση.

Τα αποκαλυπτήρια της προτομής που στήθηκε στην αυλή της εκκλησίας του χωριού, έκαμε ο ίδιος ο Επίσκοπος, για την ζωή του μίλησε ο π. Ρόκκος Ψάλτης, εκ μέρους του Συλλόγου ο κ. Ιάκωβος Βίδος, ενώ τον χαιρετισμό του Δημάρχου Εξωμβούργου ανέγνωσε ο κ. Μάρκος Λεβαντίνος».
Τηνιακή Ενδοχώρα, έτος 4ο, Νοέμβριος 2006

O τοπικός Τύπος για το χωριό (επιλογές 1)

«Α' Βραβείο το Λύκειο Τήνου: Η Β1 Μαθητική Κοινότητα του Λυκείου Τήνου πήρε το Πρώτο Βραβείο στο Νομό Κυκλάδων σε εργασία που προκήρυξε η κ. Νομάρχης με θέμα την επισήμανση ενός τοπικού στοιχείου εντελώς αναξιοποίητου τουριστικά [...] Βραβείο πρώτο, δρχ. 30.000 και μια φωτογραφική μηχανή στην Β1 Μαθητική Κοινότητα του Λυκείου Τήνου με θέμα «Βωλάξ». Η απόφαση ήταν ομόφωνη για την επιλογή του θέματος (άγνωστο-αναξιοποίητο τουριστικά), για την επιμελημένη παρουσίαση (κείμενο - φωτογραφίες) και για τις προσεγμένες παρατηρήσεις του συνδυασμού του χώρου με τις ανθρώπινες ανάγκες».
Τηνιακή Φωνή, φ.47, Ιούνιος 1985

«Το απόμερο Βωλάξ με τα ωραία πανηγύρια του πληροφορούμεθα ότι ζωντανεύει με το κέντρο που άνοιξε πρόσφατα "Το Κατώι" το οποίο προσφέρει, μεταξύ άλλων, ρακί από μούρα. Ευχόμαστε πρόοδο εργασιών».
Κυκλαδικόν Φως, φ.464, Φεβρουάριος 1987

«Με την ευκαιρία της επετείου των 200 χρόνων από τις κτίσεως της εκκλησίας της Παναγίας "Καλαμάν", στο χωριό Βωλάξ Τήνου, ο Σύλλογος των Βωλαξιανών οργανώνει εκδηλώσεις για το Σάββατο 22 Αυγούστου και καλεί όλα τα μέλη του να συμμετάσχουν. Συγκεκριμένα, το απόγευμα του Σαββάτου στις 5:30 μμ θα ξεκινήσει λιτανεία από το χωριό μέχρι την εκκλησία της Καλαμάν, όπου θα ακολουθήσει κατά τις 6:00 μμ Θεία Λειτουργία. Ο εορτασμός θα συνεχτιστεί το ίδιο βράδυ, στις 9:30 μμ με γλέντι στο Πόρτο, στην ταβέρνα "Ο Αντώνης". Τα όργανα, το κρασί καθώς και τα γλυκά θα είναι προσφορά του Συλλόγου».
Τηνιακή Φωνή, φ.41, περ. Β', Ιούνιος 1992

«Επίσκεψη στο Βωλάξ: Οι Βωλαξιανοί θα θυμούνται, φαντάζομαι, την ομιλία μου στο χωριό τους, στις Δημοτικές και Κοινοτικές εκλογές, τι είχα τότε τονίσει ιδιαίτερα γι' αυτό. "Σ' αυτή την τετραετία ο δρόμος οριστικά θα τελειοποιηθεί! Δεν υπάρχουν άλλα περηθώρια!" [...] Από παντού έγιναν οι δέουσες ενέργειες και τα λόγια γίνανε επιτέλους έργο! Οι Βωλακίτες, λοιπόν, ας κάνουν τις εκτιμήσεις τους!

»Η άνετη κυκλοφορία των αυτοκινήτων και η αύξηση του αριθμού των επισκεπτών, ντόπιων και ξένων, στο μικρό χωριό, το περιτριγυρισμένο από τους "προϊστορικούς μετεωρίτες" μαζί με την απέραντη αγάπη του Αντώνη Φιλιππούση για το χωριό του, υπήρξαν λόγοι αποφασιστικής σημασίας για τη λειτουργία του καταστήματος που είχε οικοδομήσει εδώ και κάποια χρόνια. Με πολύ ικανοποίηση και ευχαρίστηση είδα το μαγαζί του και την πολύ ωραία δουλειά που έχει κάνει. Όταν άναψαν τα φώτα, και λίγο αργότερα οι προβολείς φωτίσανε τους απέναντι βράχους, ήταν κάτι σαν όνειρο, ήταν κάτι πρωτόγνωρο, ήταν μια μαγεία».
Τηνιακή Φωνή, φ.56, Σεπτέμβριος 1993

«Αφιέρωμα σε δυο πανέμορφα χωριά Κουμάρος-Βωλάξ: [...] Τώρα θέλω να αναφερθώ σε ένα άλλο εξίσου μαγευτικό γειτονικό χωριό. Τον Βώλακα, μ' αυτό το ιδιαίτερο περιβάλλον και την περίεργη φυσική του ομορφιά. Τι τά'χα να είχε γίνει πριν εκατομμύρια χρόνια; Όπως και να 'χει οι απορίες έχουν τη μαγεία τους. [...] Τα τελευταία χρόνια, το χωριό αναπτύχθηκε. Πολύς κόσμος πάει εκεί, άνθρωποι της τέχνης, προσωπικότητες καταφθάνουν. Όμως, αυτή η πρόοδος, κατά πολύ οφείλεται σε παράγοντες του χωριού που πασχίζουν γι' αυτό. Η σύμπνοια, η ταύτιση απόψεων για τον κοινό στόχο, φέρνει αποτελέσματα τρανά. Εκτός λοιπόν των στοιχείων που προανέφερα και παίζουν σπουδαίο ρόλο, είναι η φιλοξενία των λίγων κατοίκων και η ωραία ταβέρνα στην είσοδο του χωριού με τη γευστική και καθαρή κουζίνα. Ο ξένος θα θαυμάσει τις αυλές με τα γεράνια, το λαογραφικό μουσείο, το πηγάδι με το κρύο νερό καθώς και την καλαθοπλεκτική τέχνη των Βολαξιανών.

»Όμως το μεγάλο επίτευγμα είναι το "αρχαίο" θέατρο, με όλες τις προδιαγραφές και νομίζω δεν θα 'χει να ζηλέψει από κάποιο καλύτερό του. [...] Μακάρι αυτός ο χώρος να αξιοποιηθεί, να τιμηθεί ανάλογα όπως του αξίζει. Για να δικαιωθούν όσοι πάσχισαν και προσπάθησαν γι' αυτό το κόσμημα και για τα διπλανά χωριά. Κι ας μη θέλουν μερικοί (μοναχοφάηδες) τα χωριά μας να δουν θεού πρόσωπο. Ξέρω πως μ' αυτή μου τη σκέψη θα δυσαρεστήσω, ίσως. Όμως λόγω της (ερασιτεχνικής) δημοσιογραφικής μου δεοντολογίας, δεν μπορώ να παραβλέψω πολλά...»
Τα Κουμαριανά, φ.17, Οκτώβριος 1997

«Ο φυσικός πλούτος της Τήνου είναι, πραγματικώς, αξιοθαύμαστος! Από τουριστικής πλευράς, η Τήνος δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει Μύκονος, το επίπεδο του τουρισμού που μπορεί και πρέπει να προσφέρει είναι διαφορετικό. Στη θρησκευτική κατάνυξη, τη λαϊκή αρχιτεκτονική και τη γλυπτική μπορεί να προστεθεί ο γεωτουρισμός. Ιδιαίτερη τέτοια περίπτωση αποτελεί το γρανιτικό τοποίο της Βωλάξ. Η γρανιτική εμφάνιση, γνωστή και ως "γρανίτης της Βωλάξ", αποτελεί μια υποδειγματική εμφάνιση, που συνιστά έναν γεώτοπο, ιδιαίτερου γεωλογικού και φυσικού κάλλους. Αποτελεί (πρέπει να αποτελεί), επομένως, έναν προστατευόμενο γεώτοπο, που μπορεί να αποτελέσει ένα εθνικό γεωλογικό πάρκο.

»Προτείνουμε: Ελεγχόμενες χρήσεις γης, με επιτρεπόμενες την –υπό προϋποθέσεις– γεωργία και κτηνοτροφία και την τουριστική επίσκεψη και επιστημονική μελέτη· Απαγόρευση της δομήσεως [...] Δημιουργία ελεγχόμενης υποδομής χώρων αναψυχής· Τοποθέτηση πινακίδων με περιεχόμενο τη γεωλογική ιστορία και τις ιδιαιτερότητες των γεωμορφών αυτών (αναλυτικότερο κείμενο και φωτογραφίες θα πρέπει να διατίθενται στους χώρους αναψυχής)· Επιτήρηση του χώρου για την εφαρμογή των παραπάνω».
Η Οφιούσα, Απρίλιος 2002

«Στις 19 Νοεμβίου 2006, η ενορία του Βωλάξ, τίμησε με επισημότητα τη μνήμη του Δον Γιώργη Φυρίγου, με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του που έγιναν στον αυλόγυρο του ενοριακού ναού. Η πρωτοβουλία ανήκει στον δραστήριο Σύλλογο των απανταχού Βωλαξιανών. Στην εκδήλωση έλαβε μέρος ο Αρχιεπίσκοπος μας Σεβ/τατος π. Νικόλαος, συνοδευόμενος από τον π. Ριχάρδο. Εκτός από τα ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου, παρεβρέθηκαν εκπρόσωποι της Δημοτικής Αρχής και πολλοί πιστοί. [...] Ο Αρχιεπίσκοπος εξέφρασε τα θερμά του συγχαρητήρια προς τους εκπροώπους του Συλλόγου, που σκέφτηκαν να τιμήσουν έναν ιερέα, γέννημα θρέμμα του χωριού τους, εφημέριο και ευεργέτη του ενοριακού ναού. Κατόπιν, ο εφημέριος π. Ρόκκος Ψάλτης, παρουσίασε την βιογραφία του τιμωμένου ιερέα».
Τηνιακά Μηνύματα, φ.288, Ιανουάριος 2007

«Στις 24 Φεβρουαρίου έγινε η ευλογία της Καµπάνας, στο ενοριακό θεοµητορικό Προσκύνηµα της Παναγίας στην Καλαµάν, µε πλήθος πιστών και εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η πρωτοβουλία για την κατασκευή του κωδωνοστασίου και την τοποθέτηση καµπάνας ανήκει στον επίτροπο κ. Αντώνιο Φιλιππούση. Το κωδωνοστάσιο κατασκευάστηκε µε δωρεάν προσωπική εργασία του τεχνίτη κ. Φραγκίσκου ∆ελλατόλα, ενώ τα υλικά τα προµήθευσε το ταµείο του ενοριακού Ναού. Την καµπάνα την προσέφεραν οι Αδελφοί Μαριανοί. Ευχαριστούµε θερµά όλους τους δωρητές και τον κ. Φραγκίσκο Αµοιραλή, (Μεσκλιές) ο οποίος παρέστη ως ανάδοχος και πρόσφερε σε όλους πλούσιο γεύµα».
Τηνιακά Μηνύματα, φ.301, Μάρτιος 2008

«Στις 23 Απριλίου τελέσαµε την αναστάσιµη Θ. Λειτουργία στη θέση Καλαµάν, µέσα στο γραφικό εξωκλήσι της Παναγίας λόγω του ανέµου και του ψύχους. Με τον π. Μάρκο Βιδάλη, Εφηµέριο της ενορίας της Πάτρας, συλλειτούργησαν ο εφηµέριος και ο π. Γεώργιος Ανδριώτης. Ο Ι. Ναός και οι γύρω χώροι ήταν κατάµεστοι από φιλέορτους. Την Θ. Λειτουργία και την διδακτικότατη οµιλία του π. Μάρκου, µπόρεσαν να την παρακολουθήσουν και όσοι ήταν στον περίβολο του Ναού, χάρη στην µεγαφωνική εγκατάσταση που µας εξασφάλισε ο Γεώργιος Απέργης από τον Κάµπο.

»Μετά τη Θ. Λειτουργία, ακολούθησε µε άνεση πλούσιο πασχαλινό "Γεύµα Αγάπης", στον µεγάλο χώρο γύρω από τον ναό, που έχει διαµορφώσει κατάλληλα από χρόνια ο Σύλλογος Βωλάξ µε το ενοριακό Συµβούλιο. Η ωραία λαϊκή µουσική και τα τραγούδια, οι εκλεκτοί µεζέδες, η προσφορά σε όλους άφθονης ρετσίνας και οι φρεσκοψηµένοι "οβελίες", δώρο του Συλλόγου, δηµιούργησαν µια χαρούµενη ατµόσφαιρα και πολύ κέφι. Ξένοι επισκέπτες µαγεύτηκαν από όλη την αναστάσιµη γιορτή, εκφράζοντας τον θαυµασµό τους. Ακολούθησε λαχειοφόρος αγορά, υπέρ του Ι. Ναού µε πλούσια δώρα για όλους».
Τηνιακά Μηνύματα, φ.313, Ιούνιος 2009

«Βωλάξ: Το ενοριακό Συµβούλιο ανακαίνισε το γραφικό εξωκκλήσι της Αγ. Μαρίνας, στην περιοχή «Καλαµάν». Έγινε πλακόστρωση του ναού και ευρύχωρη παραδοσιακή αυλή».
Τηνιακά Μηνύματα, φ.319, Ιανουάριος 2010

«[...] Κατέβηκα το μοναχικό μονοπάτι από τον Φαλατάδο, μια διαδρομή τραχιά, που τη γαληνεύουν δυό Παναγιές: η ορθόδοξη Θεοσκέπαστη, που έκρυψε με το δίχτυ μιας αράχνης τους Φαλαταδιανούς από τους πειρατές διώκτες τους, και η καθολική Καλαμάν που έκανε το ίδιο με καλάμια –τι άλλο;– για τους Βωλαξιανούς. Η άφιξή μου ήταν για το χωριό γεγονός. Σπάνια έβλεπαν ξένο. Τότε συνάντησα και τους καλαθάδες να πλέκουν και να τραγουδούν. Πρώτος ο μπαρμπ'-Αντρέας ο Σιγάλας στο κατώι του. Η γυναίκα του, η κυρά-Λουκία, άφησε στην αυλή τη ρόκα και ήρθε με το γλυκό και το ρακί. Καρπός εκείνης της έρευνας ήταν μια δημοσίευση για την καλαθοπλεκτική, στο περιοδικό "Άνθρωπος" της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος, το 1976 [...]».
Ο Φάρος της Τήνου, φ.81, Μάρτιος/Απρίλιος 2011

«Το μικρό αλλά πολύ γνωστό χωριό της Τήνου η Βωλάξ, με τα καθαρά δρομάκια και τις χαρακτηριστικές γειτονιές, με το θεατράκι ανάμεσα στους ογκόλιθους, με τους ευγενικούς και καλοσυνάτους κάτοικους, με τις εκλεκτές ταβέρνες της και την αλλιώτικη γοητευτική ομορφιά της φύσης, συμπληρώνει τα αξιοθέατά της με το Λαογραφικό της Μουσείο, που βρίσκεται πλησίον της Ενοριακής Εκκλησίας της Γέννησης της Μεγαλόχαρης Παναγίας. Στο Μουσείο αυτό υπάρχουν λαογραφικά (γεωργικά – κτηνοτροφικά) είδη, εκκλησιαστικά Κειμήλια, έργα χειροτεχνίας και επιπλοποιίας παλαιότερων εποχών και μικροί «θησαυροί» που πρόσφεραν κάτοικοι του χωριού τους, για να θυμίζουν τα παλιά "αρχοντικά" και δύσκολα χρόνια του χωριού και της Τήνου».
Η Τηνιακή, 10 Αυγούστου 2011

Η Βωλάξ μέσα από τον ελληνικό Τύπο
τα τελευταία 25 χρόνια

Ήμουν έφηβος όταν είχαν πάρει τους γονείς μου τηλέφωνο από το χωριό, να τους ενημερώσουν ότι υπήρχε κάποιο περιοδικό που έγραψε για μας –για την Βωλάξ, δηλαδή. Ο πατέρας μου έτρεξε στο περίπτερο και μας έφερε το τεύχος. Καθίσαμε όλοι από πάνω του και καμαρώναμε αυτό το, «κοσμοϊστορικό» για μας, γεγονός. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι... Σαν μια επέτειο αυτών των 25 χρόνων (1986-2011) που πέρασαν από τότε, θα δοκιμάσουμε να σας παρουσιάσουμε όλες αυτές τις δημοσιεύσεις, συγκεντρωμένες μαζί!

Αξίζει να διαβάσετε τα κείμενα με τη σειρά, όπως ένα διήγημα, και να παρατηρήσετε την αξιοζήλευτη εξέλιξη του χωριού μέσα στον χρόνο. Από την εγκατάλειψή του και τους ελάχιστους γέροντες κατοίκους του, μέχρι σήμερα, με τις ορδές αυτών που το επισκέπτονται για τα βράχια, τα καλάθια και τις εκδηλώσεις του. Από την εποχή που ελάχιστοι γνώριζαν την ύπαρξή του μέχρι τις μέρες μας που αποτελεί σημείο αναφοράς ολόκληρης της Τήνου. Και τέλος –γιατί αυτό έχει σημασία– να προσέξετε πως κάποιοι κάτοικοι γύρω στα 65, κατά τα μέσα της δεκαετίας του '80, ένιωθαν απομονωμένοι και ζούσαν δύσκολα, ενώ σήμερα οι ίδιοι, στα 80 τους πλέον, δηλώνουν: «Εδώ περνάμε μεγαλείο»!

Να προσθέσουμε μόνο, ότι δεν θα αναφερθούμε ούτε στον τοπικό Τύπο αλλά ούτε και στον ξένο. Και για τα δύο αυτά, θα επανέρθουμε, με επιλεκτικές αναφορές, κάποια στιγμή. Το άρθρο καταγράφει το Βωλάξ μέσα από εφημερίδες και περιοδικά πανελλήνιας κυκλοφορίας.

1986

01. Ένα [#26, έτος 4ο, 26 Ιουνίου 1986, σελ. 102]
«Βώλαξ: Το Μεξικό της Τήνου»,
κειμ: Νίκος Σταθούλης, φωτ: Βαγγέλης Ρασσιάς





Η πρώτη ουσιαστική αναφορά της Βωλάξ που (επαν)έφερε το χωριό στον χάρτη.

«Κάπου στις Κυκλάδες, πίσω από την αστραφτερή τουριστική βιτρίνα του νησιού της Παναγίας, ένα χωριό μοναδικής ομορφιάς αργοπεθαίνει. Ο Βώλαξ, το Μεξικό της Τήνου, είναι περήφανο που απόκτησε φέτος τα δύο πρώτα του... τηλέφωνα. Οι γέροντες κάτοικοί του πάντως δεν το βάζουν κάτω: συνεχίζουν να πλέκουν τα μοναδικά καλάθια τους και να ζουν κάτω από τον καυτό αιγαιοπελαγίτικο ήλιο, δίπλα στους γρανιτένιους "βόλους" που στολίζουν το χωριό τους...

Λέγεται Βώλαξ, ένα από τα εξήντα χωριά της Τήνου. Κάτοικοι 19... Εννιά γέροντες καλαθοποιοί και δέκα γερόντισσες που ακόμα δεν το 'χουν βάλει κάτω. Το έδαφός του, θυμίζει Μεξικό: γιγάντιοι γρανιτένιοι όγκοι καλύπτουν τα πάντα, τεράστιες μπάλες που "πέσανε από τον ουρανό" καθώς λένε οι κάτοικοι, "βόλια" που έδωσαν και το όνομα στο μικρό χωριό. Κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει το φαινόμενο. Οι επιστήμονες λένε ότι είναι ηφαιστειογενές. Οι γεωλόγοι ότι υπήρξε πρώτα θάλασσα, και οι Τηνιακοί πιστεύουν ότι τα υλικά αυτά είναι... μετεωρίτες.

Το έδαφος του Βώλακα άνυδρο, άγονο και αμμώδες. "Τίποτα δεν πιάνει σε τούτο τον ξερότοπο. Μήτε χορτάρια για τα ζωντανά, μήτε καλαμιές για τα καλάθια... καταραμένη γη γιε μου..." λέει η κυρά-Λένη, που ζώστηκε τα φρύγανα για τη φωτιά. Κατέβασε το κεφάλι και συνέχισε να προχωράει.

[...] Χρόνο με το χρόνο καταρρέει το χωριό. Τα σπίτια κυλάνε κάθε τόσο και λίγο πιο κάτω, η κοιλάδα έχει γεμίσει με βόλια. [...] Φωτογραφίσαμε το ρημαγμένο χωριό. Τα σπίτια που κυλήσαν και έπεσε η σκεπή και οι τοίχοι τους, οι αποθήκες με τα ζωντανά και τα γκρεμισμένα εργαστήρια. Σωριασμένοι βόλοι γρανιτένιοι, αλλού φαινόντουσαν οι εσωτερικοί χώροι των σπιτιών κι αλλού, μέσα στα ερείπια, σπασμένα και σκοροφαγωμένα τα έπιπλα, σωροί άχυρα και κουρελιασμένα από το χρόνο τα καλάθια.

Το ψάξιμο στα ερείπια αποκάλυψε στο φακό του "Ένα" το προσωπικό αρχείο ενός ιερέα του χωριού με ημερομηνία 1927. Σκισμένα χαρτιά και συμφωνητικά, αγορά γης, δελτία τροφίμων της Κατοχής και κάρτες που έγραφαν επάνω "Κομάντο Μιλιτάρε Τήνο", στοιχεία μιας εποχής που είχε ξεκινήσει η ερήμωση του χωριού, η εγκατάλειψή του. "Τότε ήμασταν εξήντα κάτοικοι και τώρα απομείναμε δεκαεννιά... και γέροντες", λένε με πίκρα οι Βωλαξιανοί. [...] Ο μικρότερος κάτοικος του χωριού είναι πενήντα χρονών και ανύπαντρος. Σε λίγα χρόνια το χωριό δεν θα υπάρχει πια. Θα υπάρχουν μόνο αναμνήσεις, το σκληρό τοπίο και τα καλάθια –όσο αντέξουν κι αυτά».

1987

02. Ένα [#5, έτος 5ο, 29 Ιανουαρίου 1987, σελ. 73]
Ρουμπρίκα: Ματιές, «Ρακί για τους ξένους...»,
κειμ: Κ. Μπόντζου, φωτ: Ν. Σταθούλης (;)

«Το ανακάλυψε ο Νίκος Σταθούλης εκείνο το Σαββατοκύριακο της κακοκαιρίας όπου δραπέτευσε στην Τήνο και φυσικά αποκλείστηκε... Είναι ένα μπαράκι με το όνομα "Κατώι" [βλ. τα καταστήματα του χωριού] στο χωριό Βώλαξ, δημιούργημα δυο Γερμανών, του Χανς, μάλλον Γιάννη όπως απαιτεί να τον φωνάζουν, και της Ελίζαμπεθ, που προσφέρουν ρακί και μάλιστα μουρόρακο δωρεάν. Όσο για το χώρο που λειτουργεί, είναι το ισόγειο του σπιτιού τους και που σεβάστηκαν όχι μόνο την αρχιτεκτονική αλλά και την εσωτερική του διακόσμηση. [...]»

03. Ένα [#5, έτος 5ο, 29 Ιανουαρίου 1987, σελ. 92]
«Αποκλεισμένη Παναγιά»,
κειμ: Νίκος Σταθούλης, φωτ: Αλέκος Αβραάμ

«Τώρα το χειμώνα τα χωριά του νησιού που προσφέρονται για εκδρομές: Κτικάδος, Πύργος, Βώλαξ, Καλλονή, Στενιές (σσ. Στενή), Πάνορμος. [...] Να σηκώνεται η θάλασσα... 11 μποφώρ, να σαρώνει τα Κιόνια, τα παιδιά της Τήνου να μπαίνουν μέχρι τα γόνατα στο θαλασσινό νερό, στο δρόμο για τα μπαράκια και στο Βώλαξ ο Γιάννης να προσφέρει "μουρόρακο" (φωτ). [...] Δυο μέρες μείναμε αποκλεισμένοι στο νησί της Παναγίας, μέχρι που το απαγορευτικό έπαψε να ισχύει, μέχρι που το "Επτάνησος" έφτασε από Μύκονο με προορισμό Ραφήνα και ταξιδέψαμε με 8 μποφώρ».

04.Ταχυδρόμος [Ιούλιος 1987, σελ. 76]
«Τήνος: Ένα νησί για λίγους»,
κειμ: Φρίντα Μπιούμπι, φωτ: Τάσος Βρεττός

«Θα ομολογήσω ότι εδώ κι εφτά χρόνια που είχα την ευτυχία να πρωτογνωρίσω την Τήνο, μπήκα πολλές φορές στον πειρασμό να γράψω γι' αυτήν την "άλλη όψη" της, την άγνωστη κι εξαιρετικά γοητευτική στους λίγους και "ιδιαίτερους" ανθρώπους που μπορούν να την εκτιμήσουν.

[...] Χτισμένο με ολοστρόγγυλες πέτρες, χωμένο μέσα στ' άγρια βουνά και λείους (από αιώνες περάσματος νερού;) βράχους, το χωριό Βόλαξ (σαν βόλος) μοιάζει να ξεπήδησε μετά από μια κοσμογονία».

1990

05. Playboy [Ιούλιος 1990]
«69 Τρόποι»,
κειμ: Συλλογική δουλειά

Φωτογραφία βράχου της Βωλάξ (ο λεγόμενος "Χοντρός Γκρεμνός") και λεζάντα από κάτω: «Η Τήνος είναι ένα νησί που λίγο-πολύ το ξέρουμε ή νομίζουμε ότι το ξέρουμε όλοι. Αυτό το μέρος του νησιού, όμως, το ξέρατε;»

06. Elle [#26, Νοέμβριος 1990]
«Μαυρόασπρη Καταγραφή»,
κειμ: Μελίνα Αδαμοπούλου-Κωστάκη

Αφιέρωμα στην φωτογράφο Όλγα Καλούση. Ο φωτογραφικός της φακός αποτυπώνει τα βράχια της Βωλάξ: «Με τη δουλειά μου, προσπαθώ να αιχμαλωτίσω τη μαγεία των εξωτερικών παραστάσεων και να αποκαλύψω την κρυμμένη εσωτερική τους πραγματικότητα. Με τη φωτογραφική μου μηχανή, απλοποιώ, αφαιρώ και αποδίδω το ουσιαστικό στην εικόνα».

1991

07. Elle [#33, Iούνιος 1991, σελ.182]
«Η «άλλη» Τήνος - Στην αγκαλιά του Αιγαίου»,
κειμ: αδιευκρίνιστο, φωτ: Ανδρόνικος Χατζηκωστής

«Έχετε φάει την Ελλάδα με το κουτάλι, δεν έχετε αφήσει την παραμικρή γωνίτσα γης και θάλασσας ανεξερεύνητη και νομίζετε πως δεν υπάρχει πια τίποτε άλλο να δείτε σ' αυτό τον τόπο. Κι όμως, μόλις 4.30' ώρες από τον Πειραιά [...] ένα κομμάτι γης συνολικής έκτασης 194 τ. χλμ. μπορεί να σας κάνει ν' αλλάξετε γνώμη και να υιοθετήσετε μια λιγότερο απόλυτη στάση.

[...] Αφήνοντας αριστερά σας τον Κουμάρο κι ακολουθώντας έναν χωματόδρομο ενός περίπου χιλιομέτρου, φτάνετε στο Βόλακα, που βρίσκεται στη μέση ενός απόκοσμου, σχεδόν σεληνιακού τοπίου, με πλαγιές κατάσπαρτες από τεράστια ολοστρόγγυλα σταχτόχρωμα βράχια. Εδώ θα συναντήσετε τον 86χρονο Αντρέα Σιγάλα (φωτ) με την καλόκαρδη συμβία του Λουκία και θ' αγοράσετε ωραία πανεράκια και νταμιτζανάκια. Επίσης θα δείτε τη σεμνή και... τρίχρωμη καθολική εκκλησία της Κοιμήσεως (το εσωτερικό της είναι βαμμένο σε κόκκινο, πράσινο και λουλακί)».

08. Ένα [Αύγουστος 1991, σελ.30]
«Η... «άλλη» Τήνος - Το νησί της Μεγαλόχαρης, όπως δεν είναι το Δεκαπενταύγουστο»,
κειμ-φωτ: Ν. Αποστολόπουλος, Π. Δενδρινός / Focal Press

«Αν ανήκετε στους χιλιάδες τουρίστες και προσκυνητές που κατακλύζουν το νησί κάθε Δεκαπενταύγουστο για δυο - τρεις μέρες και ξαναφεύγουν [...] Αν φέτος θέλετε να γνωρίσετε κάτι διαφορετικό... Καιρός να δείτε το νησί με άλλο μάτι. Καιρός να γνωρίσετε την «άλλη Τήνο».

[...] Μερικά ακόμη μέρη που αξίζουν πραγματικά τον κόπο να επισκεφτεί κανείς είναι τα χωριά Αγάπη, Φαλατάδος, Βώλακας και Ξυνάρα. Έτσι κι αλλιώς, οι αποστάσεις στην Τήνο δεν είναι μεγάλες και δεν είναι δύσκολο να δει κανείς και να απολαύσει την ομορφιά όλου του νησιού».

09. Ελευθεροτυπία [Παρασκευή 30 Αυγούστου 1991, σελ.13]
«Τήνος - Το νησί του Νίκου Γαϊτη, του Αγιογράφου».
κειμ-φωτ: Δ. Δ.

Παρουσίαση της προσωπικότητας και του έργου του Νίκου Γαϊτη, από τον Βεναρδάδο. Υπάρχει έργο του που απεικονίζει το χωριό Βωλάξ [βλ. περισσότερα στο Εικαστικά και Βωλάξ]. Η λεζάντα γράφει: «Ο Βόλακας. Οι συμπληγάδες πέτρες προσθέτουν στο εκκλησάκι – δεν το γκρεμίζουν.»

10. Ελεύθερος Τύπος [Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 1991, σελ. 29]
«Άγρια Δύση στο Βώλακα»,
κειμ-φωτ: Αγγελική Δαμίγου

«Ο Βώλαξ είναι το χωριό που φτιάχνει τα ωραιότερα καλάθια και πανέρια της Ελλάδας. Την πρώτη ύλη –τα καλάμια και τις λυγαριές– τη μαζεύουν από τον υγροβιότοπο του Κάμπου. Το μάζεμα των καλαμιών γίνεται μια φορά το χρόνο. Τη νύχτα του Γεννάρη, που έχει πανσέληνο. Αυτή τη νύχτα, λένε, φεύγει το νερό από τη ρίζα και απλώνεται σ' ολόκληρο τον κορμό του καλαμιού. Έτσι, αν κοπεί τότε, δεν σαπίζει ποτέ.

Στο χωριό έχουν απομείνει οι γέροντες, οι μεσήλικοι... Έφυγαν τα παιδιά και τα εγγόνια. Απόλυτη ησυχία. "Ερημιά τώρα", μας λέει ο 86χρονος καλαθοποιός Ανδρέας Σιγάλας. "Μείναμε οι 25 ζαβλακωμένοι. Έτσι είναι η ζωή. Εμείς ριζώσαμε εδώ, μαζί με τζι βράχοι. Έκαμα 11 παιδιά, πήρε ο Θεός το μερτικό του, μ' άφησε με 7 –δόξα να'χει–κι όλοι μακριά από το χωριό. Κάλλιο το'χω στο σανίδι του χωριού παρά στα πούπουλα τζι Χώρας. Για να περνάμε την ώρα καθώς φτιάχνουμε τζι καλαθούνες τραγουδάμε και... ποιητεύουμε. Να σου πω ένα ποίημα: Σαν πέρδικα πατείς τη γη και σαν ελάφι τρέχεις, κι όλες τις χάρες του Θεού, επάνω σου τις έχεις"

[...] Η 83χρονη κυρά Λουκία, μας δείχνει το άλμπουμ με τα παιδιά και τα εγγόνια της. "Φύγανε! Πάνε στις δουλειές τους, την ευχή μου νά 'χουν. [...] Ο Θεός πήρε μακριά μας τα παιδιά κι άνθισε γύρω μας ροζ κρινάκια για να μας θυμίζουν τα τρυφερά μαγουλάκια τους. Κι οι βράχοι μας κάνουν παρέα. Προικιό του Θεού και τούτοι".

[...] –Σε κούρασαν οι σκάλες κυρά Μαρία;
–Μαθημένα τα βουνά στα χιόνια! Δέκα φορές την ημέρα τις ανεβοκατεβαίνω.
–Σου κάθονται οι βράχοι στην καρδιά κι αγκομαχάς;
– Καλό να'χουνε! Τα συνήθισα τα βράχια. Παρέα κάνουμε. Τ' αρθριτικά δεν μπορώ να συνηθίσω. Έχουμε νοτιάδες, τούτες τις μέρες και λιώσανε τα κόκαλά μου.

[...] Σ' ένα μικρό μπαξεδάκι, ο Γιάννης Πιπέρης φτιάχνει τσίπουρο με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο. Με τον πολυχρονίτικο αποστακτήρα. "Όπως τα βρήκαμε τα συνεχίζουμε. Δεν ξέρουμε εμείς άλλα μηχανήματα κι άλλα ποτά. Τι σόι πράγματα είναι το ουίσκι; Το τσιπουράκι ανασταίνει και νεκρούς. Κι η γη μας δίνει τα... ποτήρια να το πιούμε. (σσ. αναφέρεται στα φλασκιά που γίνονται από τις αποξηραµένες νεροκολοκύθες) Κάθησε να παρεώσουμε, να πιούμε και κανένα να τραγουδήσουμε και λίγο".»

1992

11. Cosmopolitan [Iούλιος 1992]
«Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

«... Αλλά ο Θεός των Χριστιανών είναι ορατός στην Τήνο. Όχι το Δεκαπενταύγουστο κατ' ανάγκην, όπου το λιβάνι μπερδεύεται με το άρωμα των πουλερικών που εκθέτουν οι πλάνητες σκουρόχρωμοι έμποροι. Λίγο πριν ή λίγο μετά, η Τήνος, πατρίδα του Χαλεπά, του Λύτρα και του Γύζη, με τους κεντητούς περιστερώνες και τις εκατοντάδες εκκλησίες, βρίσκεται στα καλύτερά της. Το σμιλεμένο μάρμαρο σε αντιπαράθεση με το εξωγήινο τοπίο του Βώλακα».

1993

12. Ταχυδρόμος [#21 (2037), 26 Μαϊου 1993, σελ. 72]
«Τήνος δεν είναι μόνο η Μαγαλόχαρη»,
κειμ-φωτ: Ντίνος Σιώτης

Άλλο ένα σημείο αναφοράς στην βιβλιογραφία του χωριού. Μεστό και ουσιαστικό. Σωστές πληροφορίες σε ένα μεγάλο ελληνικό έντυπο από ένα σημαντικό άνθρωπο των γραμμάτων.

«Βώλαξ - το πιο παραδοσιακό χωριό: Τα λιγοστά σπίτια του Βώλακα είναι ριζωμένα σε ένα μικρό οροπέδιο με υψόμετρο 300 μέτρα που περιτριγυρίζεται από πελώριους, λείους γρανιτόλιθους. Αντικρίζοντας το χωριό Βώλαξ από μακριά έχεις την αίσθηση ότι είσαι σε ένα σεληνιακό τοπίο, καθώς τα στρογγυλά βράχια με τα δραματικά τους σχήματα σου θυμίζουν τα βράχια stonehenge της Αγγλίας. Άλλα σου υπενθυμίζουν υπερμεγέθη αβγά, άλλα στέγες ή κουβούκλια και άλλα έχουν πάρει τις μορφές μιας κουκουβάγιας, ενός αητού ή μιας χελώνας. Επειδή τα βράχια είναι από γρανίτη όχι πολύ καλής ποιότητας και φθείρονται, οι μορφές και τα σχήματα των βράχων με τα χρόνια αλλάζουν. Πάντως, όπως και να τα δει κανείς, θα μπορούσαν να είναι δείγματα μοντέρνας γλυπτικής.

Την περιοχή του χωριού Βώλαξ διασχίζουν φουντωτές λαγκαδιές γεμάτες περιβόλια και λεμονιές, αλλά τα βουνά ολόγυρα είναι άγονα –μόνο θυμάρια, φρύγανα, αγκάθια και βούρλα βλέπει το μάτι του επισκέπτη.

Τον χειμώνα οι κάτοικοι του χωριού Βώλαξ είναι δεκαπέντε, ενώ το καλοκαίρι τριπλασιάζονται. Το χωριό τα τελευταία πέντε χρόνια άρχισε να γνωρίζει μια καινούργια ζωή –δεν θα την έλεγα τουριστική ανάπτυξη– με τον χωματόδρομο, με νερό, ρεύμα και τηλέφωνο στα σπίτια. Το επανακάλυψαν ήδη Βωλαξιανοί από τον Καναδά και την Αθήνα –που επισκευάζουν τα σπίτια τους ή φτιάχνουν καινούργια– και επαναπατρίστηκαν, γιατί «η ζωή στο χωριό είναι πιο ήρεμη, πιο απλοϊκή». Αξίζει τον κόπο να το επισκεφθείτε, γιατί μόλις την Πρωτομαγιά άνοιξε και το μοναδικό κέντρο-εστιατόριο του χωριού, στην πλατεία, με έναν τεράστιο γρανιτόλιθο στο κέντρο, σήμα κατατεθέν του χωριού Βώλαξ.

[...] Καλαθοπλέκτες: Τα καλάθια, τα κοφίνια, τα πανέρια, τα παραγάδια και οι νταμιτζάνες σκοπό έχουν να καλύπτουν τις ανάγκες των γεωργών, των ψαράδων και των μεταφορέων. Καλαθοπλέκτες είναι όλοι οι κάτοικοι του χωριού Βώλαξ και τα καλάθια τα πλέκουν με βέργες από λυγαριές ή σταβαριές και με σχισμένα καλάμια που τα κόβουν από τα λαγκάδια. Τις βέργες τις καθαρίζουν πρώτα από τα φύλλα και τις αφήνουν στο νερό για να μαλακώσουν και να δουλεύονται. Αφού μαλακώσουν τις αποφλοιώνουν και τις φυλάνε στα υγρά κατώγια τους για να είναι εύχρηστες.

Για να γίνει το καλάθι πρώτα πλέκεται ο πάτος, μετά μπαίνουν οι βέργες σταυρωτά και κάνουν το πλέξιμο με άλλες βέργες καθώς περνούν η μία πάνω στην άλλη. Κατόπιν ο καλαθοπλέκτης λυγίζει προς τα πάνω τις βέργες σχηματίζοντας τον σκελετό και από εκεί και πέρα χρησιμοποιεί σχιστές φέτες από καλάμια που περικυκλώνουν τις βέργες. Αφού τελειώσει το καλάθι, μπαίνει το καπάκι ή σκέπασμα πλεγμένο κοτσίδα με βέργες λυγαριάς. Το χερούλι γίνεται χωριστά και τοποθετείται στο τέλος.

Αν και όλοι οι δεκαπέντε κάτοικοι του χωριού Βωλάξ είναι οι καλαθοπλέκτες, εν τούτοις δύο από αυτούς είναι γνωστοί όχι μόνο εκτός Τήνου αλλά και σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αφού έχουν κινηματογραφηθεί και βιντεοσκοπηθεί επί το έργον από τηλεοπτικά συνεργεία και έχει γράψει γι' αυτούς ο ξένος Τύπος. Είναι ο 88χρονος γέροντας Ανδρέας Σιγάλας και το "παλικάρι", ο 60χρονος γέροντας Αλέκος Φυρίγος. Ο κυρ Αντρέας πλέκει καλάθια "γιατί δεν έχει τι να κάνει με τα χέρια του", ενώ ο κυρ Αλέκος, που ασχολείται με την καλοθοπλεχτική από δέκα χρονών, πλέκει "δια τα προς το ζην". Ό,τι πλέκουν είναι αριστουργήματα, έργα λαϊκής τέχνης, κομψά καλαθάκια, στερεά κοφίνια ή "ντυμένες" νταμιζάνες για το κρασί και το ρακί εγχώριας παραγωγής».

13. Ένα [#22, 26 Μαϊου 1993]
Ρουμπρίκα: «Τα θετικά»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

«...πήγαμε και στο Βώλαξ, το χωριό που είναι χτισμένο σε ένα απίστευτο, στολισμένο με εκατομμύρια βράχους στρογγυλούς, πέτρες που τις έριξε μια νύχτα πριν χιλιάδες χρόνια ο ουρανός χωρίς προφανή αιτία.»

14. Elle [#59, Αύγουστος 1993]
Μόδα: «Εσώρουχα: Δοσερά εμπριμέ»,
φωτ: Francois Pomepui

Φωτογράφηση μόδας στην Τήνο και τη Βωλάξ. Μοντέλα η Azucena (Glamour) και η Eden (City).

15. Ελεύθερος Τύπος [Τετάρτη 4 Αυγούστου 1993]
«Σφηνάκια σε γκρίζο φόντο»,
κειμ: Αγγελική Δαμίγου

«Ο Ελεύθερος Τύπος σ' ένα χωριό με 25 κατοίκους που ζουν ανάμεσα σε προϊστορικούς μετεωρίτες και λευκά κρίνα της Παναγίας - Περνούν την ώρα τους φτιάχνοντας τσίπουρο.

[...] Τι άλλο θέλουμε; Μονιασμένοι είμαστε. Το ψωμί το βγάζουμε με τη δούλεψη στα καλάθια, το τραγούδι το'χουμε στην άκρη των χειλών. Στη δικοί μας την καρδιά οι βράχοι είναι σύντροφοι που τους έστειλε ο ουρανός. Καλοδεχούμενοι».

16. H Kαθημερινή [Κυριακή 15 Αυγούστου 1993]
Ένθετο της εφημερίδας για την Τήνο. Αναφέρουμε το άρθρο: «Ο Καθολικισμός στην Τήνο»,
κειμ: π. Μάρκος Φώσκολος, φωτ: Α. Αλεξανδρής, Σ. Φιλιππότης

Το άρθρο αυτό αναφέρεται σε όλες τις καθολικές ενορίες της Τήνου (συνεπώς και της Βωλάξ) αφού, ιστορεί τον Καθολικισμό στο νησί από την εποχή της βενετσιάνικης κυριαρχίας έως τις μέρες μας.

17. Diners World Travel [#3, Καλοκαίρι 1993]
«Τήνος: Πασίγνωστη και όμως άγνωστη»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Μακριά από τον συνωστισμό του λιμανιού, μακριά από το πανελλήνιο προσκύνημα, κάτι αλλιώτικο ανταμείβει τους ταξιδιώτες που πρωτοκοιτάζουν την άγρια ομορφιά της τηνιακής περιπέτειας.

[...] Σας συνιστούμε να πάρετε μαζί σας αυτοκίνητο στη σύντομη θαλασσινή διαδρομή από τη Ραφήνα ή να νοικιάσετε κάποιο επί τόπου. Μόνο έτσι θα μπορέσετε να εξερευνήσετε τα ουρανόβρεχτα μεγαλιθικά «βόλια» στον διαστημικό Βόλακα. [...] Μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο. Μια τεράστια έκταση έξω από το χωριό κατάσπαρτη με γιγαντιαίους βοτσαλωτούς γρανίτες. Τοπίο σεληνιακό, που εντυπωσιάζει και προσκαλεί σε έναν μοναδικό περίπατο».

18. Odyssey (The World of Greece) [#1, Αύγουστος - Σεπτέμβριος 1993]
«Tinos is not just the Panagia»,
κειμ: Ντίνος Σιώτης, φωτ: Ευγενία Κουμαντάρου

«The Basket-Weavers of Volax: Tinos's other major craft is basket-weaving. All 15 residents of Volax, the island's most picturesque village, are basket-weavers. Two of them are known not only in Greece, but throughout Europe. One Andreas Sigalas, is 88 years old, and the "youngster" is 66-year-old Alekos Firigos.

Andreas weaves baskets because he has "nothing to do with his hands", while Alekos, a 10-year veteran of the art, weaves just "to make a living". Their products –elegant baskets, solid hampers, or "dressed" demijohns for the local wine and raki –are masterful examples of folk art.

The few houses in Volax are situated in a small plateau 1,000 feet high, surrounded by huge, smooth granite deposits. From afar, Volax has the look of a moonscape. Up close, the dramatic forms topping the round cliffs resemble Stonehenge.

[...] In the summer, the village's population triples. In the last five years, Volax has started living a new life –if not quite yet a tourist resort– with a dirt road, running water, and telephone communications. Canadians and Athenians of Volaxian descent have restored their homes or built new ones because "life in the village is calmer, simpler". Volax is worth a visit, now more than ever, since May Day saw opening of its first restaurant– located in the square with the large granite slab in the center, Volax's trademark.

19. Colt [#10, Σεπτέμβριος 1993]
ρουμπρίκα: Garb, «Η Παναγιά μαζί σου!..»,
κειμ: Mερόπη Κοκκίνη, φωτ: L. D.

«Το χωριό που έμενα λεγόταν Βωλάξ. Εύχομαι να μην πάτε ποτέ εκεί, γιατί πράγματι θα 'ταν κρίμα να χάσει την μοναξιά του. [...] Σκαρφάλωνα με το χάραμα τις πλαγιές του και το βραδάκι ανάβαμε το τζάκι μέσα στο κατακαλόκαιρο. Κόβαμε φρούτα απ' τα δέντρα που υπήρχαν κοντά στην πηγή του χωριού και μπαίναμε στα κρυφά μέσα σε σπίτια ερειπωμένα απ' τον χρόνο.

Ο αέρας φύσαγε δυνατά και φαίνεται πως πάντα έτσι φυσάει εκεί γιατί τα δέντρα είχαν όλα μια συγκεκριμένη κλίση. Τα σύννεφα βάραιναν τόσο πολύ τον ουρανό που η μοναδική μουσική που θα μπορούσε να ακουστεί ήταν το soundtrack του "The Sheltering Sky". H μέρα εκεί αρχίζει από νωρίς και ο ύπνος έρχεται επίσης νωρίς. Μακάρι η επιστροφή μου να μην ήταν τόσο άγουρη».

20. Διπλό Τηλέραμα [#863, 18-24 Σεπτεμβρίου 1993]
«Τήνος: Η αρχόντισσα των Κυκλάδων»,
κειμ: Νίκη Μηταρέα, φωτ: Άρης Σπυρόπουλος

«Περπατήστε στο φιδωτό δρόμο του και γνωρίστε τα αδιέξοδα δρομάκια του. Εκεί κοντά θα ανακαλύψετε το χωριό Βώλακας, που ξεχωρίζει από τους τεράστιους ολοστρόγγυλους βράχους του από γρανίτη. Κανείς δεν γνωρίζει πως δημιουργήθηκαν. Λένε από κάποιο παλαιό ηφαίστειο».

1994

21. Ελευθεροτυπία, 28 Ιουλίου 1994
αρ. φύλλου 5.717
στήλη: Ανθρώπινα (2η σελίδα)
επιμέλεια: Ιωάννα Σωτήρχου
φωτογραφία θέματος: Ορέστης Παναγιώτου

Ήταν ένας, κάπου, κάποτε, μόνος. Μόνος;
Στα νώτα του είχε ένα κόσκινο και μια κρεμμυδοπλεξούδα.
Στο πλάι του το χειραγωγούμενο υλικό του,
βουκολικό και ευέλικτο.
Και στα μάτια του
όλη τη γλύκα της απτής,
βέβαιης
ζωής.

1995

22. Cosmos [#11, Vol. 2, Απρίλιος 1995, σ. 120]
«Τήνος: Η Ελληνίς Φλωρεντία»,
κειμ: Μένης Σκαμνιώτου, φωτ: Roberto Meazza

«Κάπου κρυμμένη πίσω από τους θάμνους η ξύλινη ταμπέλα του χωριού Βωλάξ. Τη βλέπουμε τελευταία στιγμή και μπαίνουμε στον χωματόδρομο. Το υψόμετρο μεγάλο. Χανόμαστε στα μικρά δρομάκια χωρίς να συναντήσουμε ούτε έναν άνθρωπο. Ε, δεν έχουν απομείνει και πολλοί. Όσοι απέμειναν είναι κλεισμένοι στα εργαστήριά τους και πλέκουν καλάθια για να ζήσουν. Κοιτάμε με περιέργεια τη δεξιοτεχνία τους. Μας προσκαλούν και μας προσφέρουν ντόπιο τσίπουρο και για μεζέ ξερά σύκα. Η συζήτηση δεν αργεί να φουντώσει καθώς το σπιτικό ποτό λύνει τη γλώσσα. Είναι μια μοναδική εμπειρία να γνωρίζει κανείς αυτούς τους απλούς, φιλόξενους ανθρώπους που είναι πάντα με το χαμόγελο στα χείλη. "Ζούμε στη μοναξιά μας", λένε, "όμως είναι όμορφα εδώ. Μόνο τα καλοκαίρια μας επισκέπτονται τουρίστες, έλληνες και ξένοι. Οι χειμώνες είναι δύσκολοι και κρατούν πολύ"».

23. Απογευματινή [Δευτέρα 3 Ιουλίου 1995]
ρουμπρίκα: Εκτός Αθηνών, «Τήνος δεν είναι μόνον η Μεγαλόχαρη»,
κειμ: Βαγγέλης Παπαδόπουλος, εικ: Αρχείο Απογευματινής

«Ο Βώλαξ και οι περιστεριώνες: Ο Βώλαξ θα έπρεπε εδώ και χρόνια να είναι ο μαγνήτης για την προσέλκυση τουριστών και επιστημόνων απ' όλο τον κόσμο. Μπορεί όμως, να γίνει τώρα αν το αποφασίσουν οι τοπικοί παράγοντες και φυσικά η πολιτεία και ειδικότερα ο ΕΟΤ.

Έχουμε την γνώμη ότι ο Βώλαξ, ως φυσικό φαινόμενο, τοποθεσία και περιβάλλον, μπορεί να γίνει πόλος έλξης πολλών επιστημόνων και πολλών τουριστών, που προτιμούν να εξερευνούν τόπους μυστηρίου και φυσικών εξελίξεων. Και ο Βώλαξ μπορεί να γίνει διεθνές κέντρο επιστημονικού ενδιαφέροντος και μελετών, αν δημιουργηθεί εκεί συνεδριακό κέντρο, πανεπιστημιακά τμήματα και σχολές, τουριστικά συγκροτήματα και εργαστήρια για ερευνητές κι σπουδαστές.

Ο Βώλαξ βρίσκεται ένα χιλιόμετρο από τον Κουμάρο. Η περιοχή βρίθει από φυσικούς ογκόλιθους, πολλοί από τους οποίους σχηματίζουν διάφορες μορφές. Κάτι ανάλογο με το Νησί του Πάσχα. Τέτοια τοπία συναντά κανείς μόνο στο Μεξικό, στην περιοχή των Ίνκας και στη Ν. Αμερική. Πρόκειται, δηλαδή, για τοπίο μοναδικό, παγκόσμιας φυσικής εξωτικής ομορφιάς που σαγηνεύει τον επισκέπτη με την ιδιομορφία του».

24. Αθηνόραμα [#987, Σεπτέμβριος 1995]
«Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Επιστροφή στο ξενοδοχείο για ξεκούραση. Απόγευμα, και φεύγουμε για Βώλαξ. Παρκάρουμε στο χωριό και κάνουμε μια μεγάλη βόλτα σ' αυτό το εξωγήινο, ανεξήγητο επιστημονικά τοπίο».

1996

25. Μετρό [#8 Ιούνιος 1996, ειδικό ένθετο για τους μοτοσυκλετιστές, σελ. 21]
ρουμπρίκα: Διακοπές με μηχανή «Μια ατέλειωτη εντουράδα!»

26. Men [#43, περίοδος Γ', Ιούλιος-Αύγουστος 1996]
«Τήνος»,
κειμ: Μόνικα Τσιλιμπέρδη

«Μην ξεχάσετε να περάσετε από το χωριό του "γειά σας", τον Βόλακα, όπου πρέπει να χαιρετήσετε όλους όσους συναντήσετε στον δρόμο σας. Ακόμα μπορείτε να αγοράσετε καλάθια, να πιείτε ρακί ή να επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο».

27. Τα Νέα [Παρασκευή 2 Αυγούστου 1996]
«Η Τήνος δεν είναι μόνο το νησί της Μεγαλόχαρης»,
κειμ: Γιάννης Ντρενογιάννης

«Αριστερά, το πρώτο εντυπωσιακό σημείο στον χάρτη είναι το χωριό Βώλαξ. Εκεί νομίζεις ότι κάποιος έχει σπείρει τον τόπο με καλοσχηματισμένους στρογγυλούς (δίχως γωνίες δηλαδή) γρανιτένιους ογκόλιθους. Σύμφωνα με μια εκδοχή, πρόκειται για βροχή μετεωριτών στην προϊστορική περίοδο.

Σ' αυτό το σεληνιακό σχεδόν τοπίο της βροχής από πέτρες, οι άσπρες κουκίδες των σπιτιών ανάμεσα στο λιγοστό πράσινο ξεχωρίζουν μαγευτικά και καθώς αποφασίζεις να κάνεις βόλτα στο χωριό, βλέπεις ότι πολλά από τα σπίτια έχουν ως βάση τους ή χρησιμοποιούν ως κομμάτι του τοίχου τους αυτούς τους γρανιτένιους όγκους.

Στα στενά δρομάκια στο Βωλάξ, η γειτονιά ακόμα λειτουργεί και οι σχέσεις των ανθρώπων είναι ζωντανές. Η κυρά Τασία είναι πάντοτε πρόθυμη να ανοίξει το μικρό, αλλά πολύ γλυκό και ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο του χωριού, ενώ η παλιά πηγή με τις γούρνες με περίμενε πιο κάτω, για να μου δημιουργήσει όχι τελικά αναπάντητα ερωτηματικά. Οι βέργες που έβλεπα να μουλιάζουν το νερό ήταν λυγαριές και ιτιές και οι μάστορες που πλέκουν μόνοι τους και πωλούν, στη συνέχεια, τα πανέμορφα καλάθια, τις βάζουν εκεί τουλάχιστον 8 ημέρες να μαλακώσουν».

28. Τήνος '96 [Διαφημιστικός οδηγός των εκδόσεων Κλειδί, Καλοκαίρι 1996]
«Βωλάξ ή Βώλαξ»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Είναι μικρό πανέμορφο χωριό με λίγους κατοίκους και πολύ μεγάλη τουριστική κίνηση. Βρίσκεται σε μια περιοχή γεμάτη φυσικούς ογκόλιθους σε διάφορες μορφές. Αυτό το σπάνιο σεληνιακό τοπίο ελκύει πλήθος τουριστών».

29. Τηλέραμα [5 Οκτωβρίου 1996]
ρουμπρίκα: Για παιδιά από 10 έως 15 ετών, στήλη:Τι μου άρεσε, «Το νησί της Μεγαλόχαρης»,
κειμ: (της 12χρονης) Δέσποινας Δουλαβέρη

1997

30. Diva [#3, περίοδος Β', Μάιος 1997]
«Sheer Bible»,
φωτ: Μάρα Δεσύπρη

Φωτογράφηση μόδας στα βράχια της Βωλάξ. Μοντέλα οι Κάτια Ζυγούλη (Prestige), Alicia (Agence Unique) και Κωνσταντίνα Καμιλάκη (Agence Unique).

31. Διακοπές '97 [ένθετη έκδοση Διακοπές Plus, Καλοκαίρι 1997]
«Δεν είναι μόνο η Παναγία...»,
κειμ - φωτ: αδιευκρίνιστο

32. Τηλεκοντρόλ [#293, 11 Οκτωβρίου 1997]
«Τήνος: Φιλόξενη και το χειμώνα»,
κειμ: Δημήτρης Τζάνης

1998

33. Κλικ [#136, Αύγουστος 1998, έξτρα ένθετη έκδοση]
«Τήνος: Πίσω από τη σκιά της Μεγαλόχαρης»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

34. Nitro [#34, Αύγουστος 1998, έξτρα ένθετη έκδοση]
«Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

35. Αθηνόραμα [#1143, 3-10 Σεπτεμβρίου 1998, σελ. 64]
«Τήνος»,
κειμ: Έλλη Μπουρμπουρή

1999

36. Ιδέες & Λύσεις για το Σπίτι [Απρίλιος 1999, extra ένθετη έκδοση "Εξοχικό Σπίτι & Κήπος", σελ. 13]
κειμ-φωτ: αδιευκρίνιστα

37. Γυναίκα [#1145, Αύγουστος 1999]
«Σαφάρι»,
φωτ: Χρήστος Καρατζόλας

Φωτογράφηση μόδας στα βράχια της Βωλάξ. Μοντέλα οι Wiorika (Prestige), Kellie (Agence Unique).

38. Τηλεθεατής [#544, 11 Σεπτεμβρίου 1999, σελ. 128]
«Στο Ρυθμό της Παράδοσης»,
κειμ: Αντωνία Βακέλλη

2000

39. Γυναίκα [#1179, Ιούνιος 2000, σελ. 44]
«Στο βάθος Τήνος»,
κειμ: Γιώργος Ευσταθίου, φωτ: Άγγελος Μίχας

«Κατηφορίζοντας περάσαμε από τον Βώλακα, ένα μικρό χωριό με εικοσιπέντε μόλις, μόνιμους κατοίκους. Τα λιγοστά κατάλευκα σπίτια περιβάλλονται από τεράστιους στρογγυλούς βράχους, χάρη στους οποίους έχει αυτό το όνομα (βώλος γης - βώλαξ - βώλακας στη διάλεκτο του χωριού). Σύμφωνα με τους γεωλόγους, οι γρανίτες αυτοί, που με τη διάβρωση έχουν αποκτήσει περίεργες μορφές ζώων ή πουλιών, είναι ηφαιστειογενές πέτρωμα ηλικίας είκοσι χιλιάδων χρόνων.

Περπατώντας στα δρομάκια του, είδαμε τον μπαρμπα-Γιακουμή, μέσα από την ανοιχτή πόρτα μιας κάμαρας, να πλέκει τα περίτεχνα καλάθια του. Η καλαθοπλεκτική, που έκανε φημισμένο το χωριό σε όλο το νησί, τείνει να εξαφανιστεί. Τον καλημερίσαμε και μας έκανε το "ορίστε". Έφερε ρακή με στραγάλια, επιμένοντας να "δευτερώσουμε" και μετά να κεραστεί ο ίδιος. Κοφίνια με καλάθια για τα φρούτα και πανέρια για τα αυγά, όλα τους δουλεμένα με μεράκι».

40. Το Βήμα [Κυριακή 4 Ιουνίου 2000, σελ. 40]
«Τήνος: η Μεγαλόχαρη έβαλε το χέρι Της»,
κειμ: Κωσταντής Μιζαράς, φωτ: Στεφανία Μιζαρά

41. Γεώ (ένθετο έντυπο της Ελευθεροτυπίας) [Σάββατο 10 Ιουνίου 2000, σελ. 52]
«Το οπλοστάσιο της κοσμογονίας»,
κειμ: Νίκος Δελλατόλας, φωτ: Σπύρος Τσακίρης

Κείμενο που δίνει έμφαση στον μύθο ό,τι οι ογκόλιθοι που υπάρχουν στο χωριό είναι από την μάχη Τιτάνων και Γιγάντων. Ακόμη, (μεταφρασμένη από τα φραγκοχιώτικα) η πρώτη χρονικά γραπτή αναφορά για το χωριό Βωλάξ (1700) που υπάρχει σε αρχείο της Ελλάδας –οι παλαιότερες χρονικά βρίσκονται σε αρχεία της Ιταλίας.

«Τα τελευταία απομεινάρια της προαιώνιας μάχης μεταξύ Γιγάντων και Τιτάνων εξακολουθούν να βρίσκονται απιθωμένα στην ανεμοδαρμένη πλαγιά ενός σβησμένου ηφαιστείου, στο Βόλακα της Τήνου. Όσοι κατοικούν πλάι στους εκατοντάδες γρανιτένιους μονόλιθους, παίρνουν όρκο πως κάθε βράδυ ο αέρας φέρνει μαζί του τα τραγούδια από τις αγγελούδες και τα ξωτικά που φωλιάζουν κάτω από τους βράχους...»

42. Eλευθεροτυπία [Τετάρτη 28 Ιουλίου 2000, σελ. 30]
«Η Τήνος μέσα στο χρόνο»,
κειμ: Γιώργος Κιούσης

Παρουσίαση του φωτογραφικού λευκώματος του Αριστείδη Κοντογεώργη, με συγκριτικές φωτογραφίες της Βωλάξ, του 1907 και του 2000.

43. National Geographic [Δεκέμβριος 2000]
«Οι καλαθοπλέκτες της Τήνου»
στήλη: Γεωγραφικά

«Βώλακας, Τήνος, καλαθοπλεκτική», από το μεγάλο περιοδικό

2001

44. Kλικ [#35, περίοδος Β', Ιούλιος 2001, extra έκδοση "Summer '01"]
«Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

45. Playboy [#67, περίοδος Β', Ιούλιος 2001, extra έκδοση "Summer girls"]
«Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

46. Voyager [Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2001, σελ. 80]
«Aegean Landscape»,
κειμ: Mάρθα Κορινθίου, φωτ: Ζέττα Ντεκοπούλου

«Αναζητώ το δρόμο για το χωριό Βωλάξ. [...] Εκεί που παρκάρω έχει άμμο, παρόλο που βρίσκομαι αρκετά χιλιόμετρα μακριά από την παραλία. Στενά δρομάκια, όμορφα σπίτια, λουλούδια. Σε μια ξύλινη χειροποίητη ταμπέλα γράφει: "Τα άνθη τα αγαπάμε, δεν τα κόβουμε". Είναι μεσημέρι και κάνει ζέστη. Όπως σε όλα τα χωριά, έτσι κι εδώ τηρείται αυστηρά η σιέστα. Μπαίνω στο μοναδικό ανοιχτό κατάστημα με τουριστικά είδη και ψωνίζω αποξηραμένες ντομάτες κι ένα χειροποίητο καλάθι».

2002

47. Ταχυδρόμος (ένθετο στην εφημερίδα Τα Νέα) [27 Απριλίου 2002, σελ. 66]
«Φως εκ δωτός»,
κειμ-φωτ: Γιάννης Ντρενογιάννης

«Άνοιξη στην Τήνο: [...] Το τοπίο στον Βώλακα δεν είναι τόσο σεληνιακό (σσ. Το πολύ πράσινο και τα δέντρα που έχουν φυτευτεί εδώ και χρόνια ακυρώνουν πλέον την παλιά εικόνα...) και οι θεόρατοι βράχοι, που έπεσαν σαν βροχή μετεωριτών είτε από ηφαίστειο της Σαντορίνης, φωλιάζουν κι αυτοί σαν υπερφυσικά αβγά σε πράσινο φόντο».

48. Explore the Blue (περιοδικό της Blue Star Ferries) [#1 Ιούλιος 2002, σελ. 14]
«Τήνος, ένα "χειροποίητο" νησί»,
κειμ: Σοφία Σπανέλη, φωτ: Κώστας Βλαχόπουλος

49. Επενδυτής [17-18 Αυγούστου 2002]
«Εκδρομή: Τήνος»,
κειμ-φωτ: Κώστας Κατσίγιαννης

50. Views of Greece [Καλοκαίρι 2002 (;), σελ. 32]
«Τήνος: Κρυφή γοητεία»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

51. Vita [Σεπτέμβριος 2002, σελ. 168]
«Τήνος: Το θαύμα των Κυκλάδων»,
κειμ-φωτ: Θοδωρής Αθανασιάδης, Ζερμαίν Αλεξάκη

«Από αυτό το σημείο εύκολα μπορούμε να επισκεφτούμε το χωριό Βώλακας, που βρίσκεται "εγκλωβισμένο" σε έναν τόπο απογυμνωμένο και διάσπαρτο από γκριζωπούς ογκόλιθους. Αξίζει να δείτε εδώ το ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο, αλλά και τους ντόπιους καλαθοπλέκτες, που επιμένουν σε πείσμα των σύγχρονων καιρών να διατηρούν ακόμα ζωντανή την τέχνη τους».

2003

52. Η Καθημερινή [Κυριακή 4 Μαϊου 2003, σελ. 5, ένθετη έκδοση "Τουρισμός"]
«Η άγνωστη Τήνος»,
κειμ: Ηλέκτρα Σαμοϊλη

«Αν ακολουθήσετε την αριστερή κατεύθυνση της ίδιας διασταύρωσης, παίρνετε το δρόμο προς το χωριό Βωλάξ. Πρόκειται για ένα από τα πλέον διάσημα χωριά της Τήνου. [...] Δυστυχώς, όταν επισκέφθηκα εγώ το χωριό, δεν ήταν εργάσιμη μέρα και δεν μπόρεσα να δω τους παραδοσιακούς καλαθοπλέκτες επί το έργον, στα εργαστήριά τους.

Μπράβο στους τοπικούς συλλόγους που απ' ό,τι έμαθα βρίσκονται πίσω από την προσεγμένη αξιοποίηση του χωριού (οι καλαίσθητες πινακίδες μέσα στα δρομάκια, αλλά και η φροντίδα του μικρού θεάτρου είναι δικό τους έργο)».

53. Αθηνόραμα [28 Αυγούστου - 4 Σεπτεμβρίου 2003, σελ. 152]
«Τήνος: Τα καλύτερά της»,

«Αφήστε τη φαντασία σας να οργιάσει στο Βωλάξ, ένα σχεδόν εξωπραγματικό χωριό, λες και εδώ κάποτε έβρεξε πέτρες. Ολοστρόγγυλοι ογκόλιθοι έχουν συνθέσει ένα εδαφολογικώς sui generis τοπίο –και σχεδόν πάνω σε αυτούς, οι άνθρωποι "στρίμωξαν" τα σπίτια τους. Κανείς δεν έχει έχει δώσει μέχρι σήμερα πειστική απάντηση για αυτό το ξάφνιασμα που σε περιμένει στο Βώλαξ. Οι κάτοικοι συνεχίζουν ακόμα και σήμερα να πλέκουν τα καλάθια τους και να αγναντεύουν τις πέτρες –έχουν πάψει από χρόνια να αναρωτιούνται.»

2004

54. Voyager [Aύγουστος 2004]
«Τήνος - Always more»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

2005

55. Τα Νέα [Σαββατοκύριακο 2-3 Απριλίου 2005, σελ. 48]
«"Φωνή" για την καταστροφή του Αιγαίου»,
κειμ: Παύλος Θ. Κάγιος

«"Είναι όντως "αγριευτικό" να βλέπεις το Αιγαίο που γνωρίσαμε και αγαπήσαμε, με τις παρθένες ακρογιαλιές, τις σκληροτράχηλες πλαγιές και τα χωριά τα σμιλεμένα στα βράχια, να εξαφανίζεται με γοργούς ρυθμούς και στη θέση του να αναδύεται ένα ατελείωτο... γιαπί χωρίς αμπέλια, χωρίς αλώνια [...]"».

56. Athens Voice [19-25 Μαϊου 2005, σελ. 54]
«Τήνος: Μεγάλη η χάρη της»,
κειμ: Αριστείδης Ζήνδρος

57. FHM [#3, Aύγουστος 2005, έξτρα έκδοση "Smart Guide Καλοκαίρι '05"]
«Κυκλάδες - Τήνος»,
κειμ: αδιευκρίνιστο

58. Ο Κόσμος του Επενδυτή [#11, 13 Αυγούστου 2005, ένθετη έκδοση "Ταξιδευτές του Κόσμου"]
«Ο περιστερώνας του Αιγαίου»,
κειμ: Γ. Κοκόλη

2007

59. Έψιλον (Ελευθεροτυπία) [17 Ιουνίου 2007]
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Όλοι γνωρίζουν την Τήνο για τα τάματα και τα θαύματα της Παναγιάς. Αυτό μπορεί να φέρνει πλήθη – και τα αντίστοιχα έσοδα – στο νησί καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, αλλά, με όλο το σεβασμό, είναι μεγάλη αδικία για το Κυκλαδονήσι με τα χίλια πρόσωπα. [...] Η εικόνα «εμποροπανήγυρης» στο λιμάνι, που απωθεί τόσο τους περιηγητές όσο και τους προσκυνητές, δεν έχει καμιά σχέση με την αληθινή Τήνο, που είναι ζεστή, αυθεντική και φιλόξενη. Κι αν την περιδιαβείς, με τον άνεμο να σφυρίζει στ’ αφτιά σου, θα σε μαγέψει. [...] Εκεί είναι και ο Βόλακας, σε ένα απόκοσμο, σεληνιακό τοπίο με βράχια, όπου θα χαζέψεις τους ντόπιους να πλέκουν καλάθια όπως παλιά».

2008

60. Η Καθημερινή [Σάββατο 28 Ιουνίου 2008, σελ. 7]
«Κρυφές ομορφιές της Τήνου»,
κειμ: Ντίνος Κιούσης

61. Πρώτο Θέμα [Τρίτη 8 Ιουλίου 2008]
«Αλλο... τηνό θαύμα»,
κειμ: Νίκη Κουλτούκη, φωτ: Παναγιώτης Σαρρής

«[...] θέλοντας να μάθουμε τα μυστικά της καλαθοπλεκτικής από τους expert παππούδες στη Βωλάξ. Προστατευμένη από στρογγυλούς, μεσαίου μεγέθους ως επί το πλείστον, γρανιτένιους βράχους, η μυθολογία μοιάζει με πραγματικότητα, καθώς λέγεται ότι η σημερινή τοποθεσία του χωριού ήταν το πεδίο όπου έλαβε χώρα η μάχη των Τιτάνων. Οι Τήνιοι δεν πτοήθηκαν, με αποτέλεσμα να χτίσουν τα σπίτια τους ανάμεσά τους. Αυτού του είδους η πρωτοτυπία προσέλκυσε πλήθος τουριστών, οι οποίοι δεν περιορίστηκαν σε απλές διακοπές, αλλά αγόρασαν σπίτια και έμαθαν ελληνικά και καθημερινά επιβεβαιώνουν ότι το νησί είναι ένα από τα πιο όμορφα και ανόθευτα μέρη της πατρίδας μας».

2009

62. Τα Νέα [Παρασκευή 21 Αυγούστου 2009]
«Διακοπές: Τήνος»
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Φαγητό στη Βωλάξ: "Βωλάξ" (τηλ. 22830 41ΧΧΧ). Αγκινάρες α λα πολίτα, λουκάνικο, τηνιακή λούζα, παξιμάδι με ντομάτα και φέτα, και κόκορας κρασάτος»»

63. Explore Nature [Oκτώβριος 2009]
Κυκλοφόρησε με την Εφημερίδα Έθνος (24.10.2009) και στη συνέχεια «κανονικά» στα περίπτερα.
«Βωλάξ: Σεληνιακή Τήνος»
κειμ: Γιάννης Φώσκολος, φωτ: Ηρακλής Μήλας

Πολυσέλιδη (12 + εξώφυλλο) και πληρέστερη παρουσίαση του χωριού Βωλάξ από έναν άνθρωπο που γνωρίζει και αγαπάει το νησί! Γεμάτο πληροφορίες, ιστορικές αναφορές και όμορφες φωτογραφίες. Χορταστικό!

«Ο κ. Φυρίγος πλέκει σήμερα γύρω στα δύο καλάθια την ημέρα, που δεν τα αγοράζουν πια αγρότες, αλλά κυρίως οι τουρίστες. Κι εντάξει το καλοκαίρι. Αλλά μετά; Ρωτάμε τον 79χρονο καλαθοπλέκτη αν ο χειμώνας είναι δύσκολος και μοναχικός εκεί στα ορεινά της Τήνου. Η απάντηση που θα πάρουμε θα είναι αποστομωτική: "Καθόλου. Εδώ περνάμε μεγαλείο"...»

2010

64. Passport [Μάρτιος - Απρίλιος 2010]
«Τήνος: Πίσω από τη σκιά της Μεγαλόχαρης»,
κειμ: Ηλέκτρα Σαμοΐλη, φωτ: Άννα Χρυσοστομίδου

«Με αφετηρία πάντα τη Χώρα και ακολουθώντας την ίδια διαδρομή προς Πύργο, αν στη διακλάδωση του Τριπόταμου ακολουθήσετε την αριστερή κατεύθυνση θα φτάσετε στον Βόλακα. Αν ο Πύργος είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά του νησιού, ο Βολάξ είναι ένα από τα γραφικότερα! Πολλοί επισκέπτες φτάνουν εδώ, εξαιτίας των παράξενων –σχεδόν σεληνιακών– βράχων που ξεπηδούν σε διάφορα σημεία ανάμεσα στο πράσινο της πεδιάδας. Οι δύο επικρατέστερες ερμηνείες υποστηρίζουν πως είτε πρόκειται για βροχή μετεωριτών είτε για θαλάσσια βράχια. Αφού χαζέψετε τους βράχους, προχωρήστε στα δρομάκια του χωριού, παρατηρήστε προσεκτικά τους καλαθοπλέκτες στα εργαστήριά τους και αγοράστε από εκεί τα σουβενίρ σας».

65. Lifo [#210, 8 Ιουλίου 2010]
«Τήνος: Το θαύμα του Δεκαπενταύγουστου»,
κειμ: Νίκος Δαββέτας, εικ: Γιώργος Γούσης

«Αξιοθέατα: Μια επίσκεψη στο χωριό Βώλαξ επιβάλλεται, αφού θα έχετε την ευκαιρία να δείτε ένα εξωπραγματικό τοπίο, που μοιάζει λες και έβρεξε πέτρες. [...] Secret island: Ο παράδεισος της αναρρίχησης. Ακόμα κι αν δεν είστε φαν της αναρρίχησης, αν σας τρομάζουν οι γκρεμοί αλλά γουστάρετε το σκαρφάλωμα, εδώ, στην Τήνο, γύρω από το χωριό Βώλαξ, υπάρχουν χιλιάδες σπαρμένοι βράχοι μικρού ύψους, όπου μπορείτε να δοκιμάσετε να σκαρφαλώσετε χωρίς σκοινιά ή άλλο τεχνικό εξοπλισμό. Αν πάλι είστε αναρριχητής επιδόσεων και απαιτήσεων, υπάρχει ένα θαυμάσια οργανωμένο αναρριχητικό πεδίο στο Ξώμπουργκο.»

66. Athens Voice[Ιούλιος 2010]
«Η παγκόσμια λογοτεχνία στην Τήνο»
κειμ: αδιευκρίνιστο

«Το 1ο Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου διοργανώνεται από τις 29 έως τις 31 Ιουλίου. [...] 17 ποιητές και 11 πεζογράφοι, μεταξύ των οποίων οι Ορχάν Παμούκ, Σαντιάγο Ρονκαλιόλο, Κική Δημουλά, Ζυράννα Ζατέλη, Τίτος Πατρίκιος, ΈÏρση Σωτηροπούλου, Θανάσης Βαλτινός και άλλοι διαβάζουν και μιλούν για τα έργα τους [...]»

67. Athens Voice [Ειδική έκδοση "Summer Guide '10", Iούλιος - Αύγουστος 2010, Vol. 7, σελ. 124]
«Τήνος»,
κειμ: Etten

«Η Βωλάξ είναι ένα άλλο εντυπωσιακό και ιδιαίτερο μέρος στο νησί. Βρίσκεται σε ένα οροπέδιο και περιτριγυρίζεται από πέτρες και τεράστιους σφαιρικούς γρανιτένιους βράχους ηφαιστειογενούς προέλευσης. Κάποιοι λένε ότι είναι απομεινάρια μάχης γιγάντων...»

68. Τα Νέα [Δευτέρα 2 Αυγούστου 2010, σελ. 6]
«Χαμένοι τη μετάφραση»
κειμ: Μικέλα Χαρτουλάρη

«Γεμάτο το θεατράκι του χωριού Βωλάξ τη δεύτερη μέρα του Διεθνούς Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Τήνου. [...] Η υπάλληλος της Πολεοδομίας, η ζαχαροπλάστρια, ο δάσκαλος, ο φέρελπις και ταλαντούχος μουσικοσυνθέτης, η ανήσυχη νεολαία, οι αναγνώστριες της Ζατέλη, κόσμος πολύς της περιφέρειας, έσπευσαν δίπλα στους κουλτουριάρηδες που "ξέρουν από τέτοια", δίπλα και στον Κώστα Τσόκλη που εμφανίζεται ως γκουρού του νησιού. Πήγαν "όλοι", αλλά πόσα κατάλαβαν αφού τόσο οι ελληνόγλωσσοι όσο και οι ξενόγλωσσοι χάθηκαν στη μετάφραση;».

69. Lifo [24 Δεκεμβρίου 2010]
«Dapper Dan rules the world»,
κειμ: Φώτης Βαλλάτος

Αναφερόμενος στο πρώτο αγγλόφωνο ελληνικό περιοδικό μόδας με διεθνή διανομή, το Dapper Dan, που βρίσκεται στα ράφια των σημείων πώλησης Τύπου στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις, δίπλα σε μεγάλα και ιστορικά περιοδικά, ο Φώτης Βαλλάτος παίρνει μια μικρή συνέντευξη στον φωτογράφο και συνεκδότη του περιοδικού Βασίλη Καρύδη. Για την κάλυψη του θέματος υπάρχει η φωτογραφία της Μάρας Δεσύπρη, τραβηγμένη λίγο έξω από το χωριό Βώλαξ, για το editorial μόδας του δεύτερου τεύχους του Dapper Dan.

2011

70. Ελευθεροτυπία [Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2011]
«Βωλαξιανοί μάστορες των καλαθιών»
επιμ.: Γιώργος Κιούσης

«Η Βωλάξ είναι ένα ιδιαίτερο χωριό στην Τήνο. Δύο πράγματα το κάνουν ξεχωριστό: οι γιγάντιοι γρανιτόλιθοι που το περιτριγυρίζουν και η τέχνη της καλαθοπλεκτικής των κατοίκων του.

»Σ' αυτή την τέχνη των χεριών που πλέκουν τη λυγαριά, την ιτιά και το καλάμι, κληροδοτώντας από γενιά σε γενιά τα μυστικά τους, αναφέρεται το βιβλίο-φωτογραφικό λεύκωμα του εθνολόγου και λαογράφου Αλέκου Φλωράκη «Βωλαξιανοί καλαθοπλέκτες» με υπότιτλο «Ενα μονοτεχνικό χωριό στην Τήνο» (έκδοση Παλαμάρη).

Μια τέχνη αιώνων που τη συναντούμε στον Όμηρο, στο Βυζάντιο, στη νεοελληνική εποχή σε Αργος, Κρήτη, Σαντορίνη. Στη Βωλάξ ο καλαθάς έχει συνείδηση της τέχνης του. «Αλλού δεν το κάνουν έτσι, δεν κρατάει σκόρτσο (αντίσταση). Το δικό μας γίνεται ένα σώμα και κρατάει... Πρέπει να 'χεις καλό όνομα, αλλιώς δεν θα ξανάρθει ο άλλος ν' αγοράσει» λέει ένας τεχνίτης του χωριού.

»Σ' ανήλιαγα και δροσερά εργαστήρια κάτω από τα σπίτια τους, πλέκουν ακούραστα και με μαστοριά καλάθια, κοφίνια, ντυσίματα νταμιτζάνας, πανέρια κ.ά. στα οποία μπορείς να βάλεις από ψωμί, κρασί, λάδι, έως βουτήματα, ρούχα, κ.λπ. (αν περάσεις από κει θα σε κεράσουν απαραιτήτως μια ρακή). Αφού συλλέξουν από τα γύρω μέρη τα υλικά τους, λυγαριά, σταβάρι, καλάμι, τυλιγάδι, σκίνο, τα κατεργάζονται με ειδικά εργαλεία όπως το τρισέτο, ο σβανάς, η διχάλα, το σουβλί, ο κόπανος.

»Παρ' ότι το επάγγελμα φθίνει (αστυφιλία, γήρανση, νέα υλικά, εισαγόμενα φτηνά βιομηχανοποιημένα προϊόντα), οι εναπομείναντες καλαθοπλέκτες στη Βωλάξ δεν το βάζουν κάτω. Ο κυρ Αλέκος, ο κυρ Γιάννης (sic), ο κυρ Γιακουμής, ο κυρ Ιγνάτιος συνεχίζουν αγόγγυστα να πλέκουν καλάθια στο γρανιτένιο χωριό τους».

71. Έθνος [12 Σεπτεμβρίου 2011, σελ.3]
«Βωλάξ: "Δάσος" από γρανίτη»,
Κώστας Λουκόπουλος, φωτ: Περικλής Μεράκος

Οι στρογγυλοί τηνιακοί βράχοι υπαινίσσονται την ιστορία τους, αλλά δεν τη διηγούνται με λεπτομέρειες. Ομοιογενείς σφαίρες που μοιάζουν να κινούνται ή να αιωρούνται στον νησιώτικο ορεινό όγκο.

«Βώλακας, Βώλαξ ή Βολάξ; Βράχος, βόλος και βώλος. Η ονοματολογία και το γρανιτένιο σήμα κατατεθέν. Ηφαιστειογενείς, απομεινάρια θαλάσσιου βυθού ή μετεωρίτες; Η προέλευση των βράχων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο διερεύνησης. Στο μεταξύ, συνήθειες και προλήψεις του παγανιστικού παρελθόντος επιβιώνουν στην προφορική παράδοση και διηγούνται διαφορετικές ιστορίες για τη δημιουργία τους.

»Σκαρφαλωτές απ' όλον τον κόσμο, εραστές της μαθηματικής φύσης των αναρριχητικών προβλημάτων σε χαμηλά βράχια χωρίς σχοινί (bouldering) και απλοί διερχόμενοι κατακλύζουν τα βράχια που δημιουργούν ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πεδία του είδους. Ομάδες πεζοπόρων διατρέχουν τα παλιά μονοπάτια, απολαμβάνοντας το εικαστικό τοπίο με τις αλλόκοτες "γλυπτές" ποιότητες. Τριάντα και τρεις μόνιμους κατοίκους καταμέτρησε η απογραφή του 2001, στο μεσαιωνικό (αρχιτεκτονικά) καθολικό (θρησκευτικά) χωριό, στο μικρό οροπέδιο καταμεσής της Τήνου. Το καλαίσθητο, υπαίθριο πέτρινο θέατρο βουίζει από τις καλοκαιρινές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η καλαθοπλεκτική, το μουρόρακο, οι παλιοί δεσμοί με τους οίκους των Βενετών πατρικίων και οι "τριμπονιές" που τηρούν το παραδοσιακό τελετουργικό, το βράδυ της Ανάστασης, αποτελούν ενδεικτικά μόνον ψήγματα της διαδρομής του χωριού στον χρόνο.
Η σφαιρικότητα των βράχων οφείλεται στη μακραίωνη φθορά των ανέμων, ισχυρίζεται το αρμόδιο γεωλογικό εργαστήριο. Αλλωστε στα αρχαία ελληνικά μυστήρια, η σφαίρα συμβόλιζε τον Ουρανό, αλλά και τον πανταχού παρόντα Λόγο.»

72. 2board Magazine [τεύχος 15, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2011, σελ.16]
Discover Greece - Μυστική Ελλάδα: Secrets revealed,
φωτ: Περικλής Μεράκος

«Αυτή η σπαρμένη με γιγάντιους βράχους έκταση στην καρδιά της Τήνου μοιάζει με εξωγήινο τοπίο, αλλά οι ντόπιοι δίνουν μια πολύ πιο λογική εξήγηση. Λένε πως ήταν ο βυθός της θάλασσας και οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως αυτά τα βράχια είναι πετρώματα της Μειόκαινου (15-20 εκατομμύρια χρόνια πριν)».

Με τα μάτια των ξένων

Για να ολοκληρώσουμε την καταγραφή δημοσιευμάτων για το χωριό μας, θα αρχίσουμε σταδιακά, με αυτό εδώ το post, να προβάλλουμε επιλεκτικά τις αναφορές των ξένων εντύπων και εφημερίδων.

Το καλοκαίρι που μας πέρασε, στη Γαλλική Vogue, υπήρχε ένα μικρό αφιέρωμα στην Ελλάδα και το νησί της Τήνου. Το χωριό μας ήταν ένα από τα εφτά που αναφέρθηκαν στο πολύ γνωστό περιοδικό, και του δόθηκε χώρος σε δύο διαφορετικές σελίδες! Αν κρίνουμε από την δεύτερη, αυτό που ενθουσίασε περισσότερο τους συντάκτες ήταν το Φαγητό του Ρόκκου...

Vogue Paris [#918, Ιούνιος/Ιούλιος 2011]
L' Autre Grèce», σελ. 168
κειμ: Ersi Sotiropoulos, μεταφ: Michel Volkovitch φωτ: Cédric Buchet

«Nous montons, nous montons. A chaque virage une surprise, une respiration profonde. Triandaros, Kardiani, Arnados, Ysternia, Falatados, Volax, Panormos: les villages de Tinos marquent le rythme d'une musique récurrente, d' une histoire qui court dans les siecles, dans les plages cachées, les fleurs qui poussent sur les rochers, les montagnes et leur lumière veloutée, les pigeonniers».

L'île du vent
κειμ: Pierre Groppo, σελ. 112

«Chacun de 65 villages a sa propre taverne, et chaque taverne ses propres spécialités: O Rokkos, à Volax, au coeur de l'île, pour se grillades [...]»

Μέσα στις αναφορές για την Βωλάξ, γνώρισαν οι ξένοι αρκετούς από τους συνανθρώπους μας, με πρώτη και καλύτερη αυτή του μπαρμπα-Αντρέα του Κακάλα! Ας δούμε κάποια έντυπα που έχουν αναφερθεί στα αδέρφια Αντώνη και Αλέκο Φυρίγο.

Das Neue Blatt [1986]
Tinos in Griechenland: Insel der schneeweissen Dörter und verschwiegenen Buchter

«...Suchen Sie auch Volakas auf, das Dorf der Korbflechter und das Malerdorf Pyrgos».

Πίσω στα μέσα της δεκαετίας του '80, το γερμανικό περιοδικό Das Neue Blatt είχε αφιερώσει ένα δισέλιδο για την Τήνο. Ξεχωρίζει «η Βωλάξ, το χωριό των καλαθάδων και ο Πύργος, το χωριό των καλλιτεχνών». Την τιμητική του είχε ο συγχωρεμένος Αντώνης Φυρίγος ή "Ντουντός", την ώρα που έφτιαχνε καλάθια έξω από το εργαστήρι του.

Η αμερικανίδα δημοσιογράφος Mimi Mann (Associated Press) εντυπωσιάζεται τόσο από το νησί που γράφει δύο ενθουσιαστικά κείμενα σε κυριακάτικες εκδόσεις (μέσα σε διάστημα πέντε μηνών): Το πρώτο στην καναδέζικη εφημερίδα Vancοuver Sunday και το δεύτερο στην Αμερικάνικη Pittsburgh Post-Gazette.

Vancοuver Sunday [18 Δεκεμβρίου 1993]
Τinos: The special island that the Greeks kept to themselves
κειμ - φωτ: Mimi Mann

«..."It's filled with picturesque villages and real people" [...] In the flower-filled village of Volax, a basket maker named Alexandros Filegos (εννοεί Αλέκος Φυρίγος) offers visitors a taste of home-brewed berry brandy from a gourd spoon».

Pittsburgh Post-Gazette [10 Απριλίου 1994]
Serene paradise awaits on Grecian isle of Tinos
κειμ: Mimi Mann

Η πιο δυνατή φράση του κειμένου, φαίνεται απλή: «Tinos is Greece!»

Φίλοι της Βωλάξ, 26.10.2011